Licht & architectuur

Een korte beschrijving van de interactie tussen licht en donker door de geschiedenis heen.

Er zijn mensen die onmiddellijk aan monumentale gebouwen denken bij het lezen van deze titel. Of aan grote architecten zoals Le Corbusier, of de mede-oprichter van Bauhaus Walter Gropius en Ludwig Mies van der Rohe. Maar zelfs wie niet in de architectuur afgestudeerd is, vindt in dit artikel nuttige feiten die het effect van licht (in de ruimte) duidelijk maken! We nemen u mee op een reis door verschillende tijdperken en menselijke bouwwerken en zetten belangrijke gebeurtenissen sinds de ontdekking van het vuur opnieuw voor u op een rijtje zodat u voor uw volgende project de juiste verlichting kunt vinden.

Toen de mens 300.000 jaar geleden het vuur bedwong...

... verzekerde de mens zich niet alleen van een evolutionair voordeel wat betreft zelfverdediging, maar kreeg ook voor de eerste keer controle over licht en warmte. Toen behalve kampvuur ook fakkels, talg- en olielampen in het dagelijkse leven van de oermens hun intrede deden, konden we licht zelfs vervoeren. Archeologen vonden oude olielampen die waarschijnlijk meer dan 10.000 jaar oud zijn.

Onze Photonia geeft geen licht meer op basis van brandbare oliën. En toch is ze behoorlijk mobiel! Omdat we de outdoor-schoonheid van een extra lange kabel hebben voorzien. Het wordt er ook allemaal wat gezelliger door en via de in het midden ingebouwde E27-versie straalt ze homogeen licht uit, dat sterk aan de gezelligheid van de fakkels of olielampen uit lang vervlogen tijden doet denken. Maar maak je geen zorgen, ze flakkert niet!

Klik hier om de hele Photonia-serie te ontdekken >

Uitgebreide tuin met grote, witte zuilen, paviljoens en padverlichting van SLV.

Religieuze gebouwen en het streven naar licht

In bijna alle wereldreligies speelt licht een primaire rol. Het representeert het goddelijke en creëert een sacrale sfeer in de vaak monumentale gebedsplekken en tempels. Licht leidt de blik van degene die bidt naar de essentie. Terwijl de stijl van de sacrale gebouwen gestaag veranderde, het artistieke concept zich verder ontwikkelde, bleef de relatie tot het licht bestaan.

Hoe verschillend religies ook zijn, licht staat overal voor "helderheid", een oriëntatiepunt of de "basis van elk bewustzijn". Op passende wijze hebben architecten de belangrijke betekenis van licht in hun ontwerpen geïmplementeerd.

Wat in religieuze contexten en gebouwen toegepast wordt, heeft niet alleen in religies betekenis. Want als het goed is, bepaalt het gebruik van een gebouw ook het ontwerp. Kantoorruimtes wordt anders gebruikt dan bijvoorbeeld verkeerszones. Industriehallen vereisen een ander lichtconcept dan winkels.

Om bijzonder bouwelementen te benadrukken, gebruiken lichtplanners bij tempels, religieuze gebouwen of andere architecturale hoogtepunten kunstlicht als ondersteuning. Gebouwen conserveren speelt een belangrijke rol - ook monumentenzorg is een thema. Daarom is het altijd raadzaam om een ​​expert voor de planning van verlichting in te huren. Ons eigen team van experts heeft ook verschillende projecten uitgevoerd waarin de speciale vorm van een dakkapel of bescherming van een monument een rol heeft gespeeld.

Zonder gedetailleerde kennis van een project te hebben, kunnen we toch een advies geven: kabelsystemen en stroomrails! Ze zorgen voor flexibiliteit bij het plaatsen van verschillende armaturen. Zo hoeft er bijvoorbeeld slechts één keer in metselwerk geboord te worden om de beugels te bevestigen. Individuele armaturen kunnen vervolgens variabel langs de rails/kabels worden geplaatst.

Klik hier voor ons nieuwe spot- en Downlight System Numinos® >

Moderne architectuur: de interactie van licht en schaduw

Voor de huidige architectuur en het ontwerpen van ruimtes is de planning van verlichting net zo'n vast onderdeel als het berekenen van de statiek. Ruimtelijk denken en ruimtebeleving zijn onlosmakelijk verbonden met de waarneming via verschillende fysieke zintuigen. Behalve evenwichtsgevoel, warmte- en koudeperceptie of het gehoor, nemen mensen een ruimte vooral waar met hun ogen. Stereoscopische visie, een condensaat van de twee verschillende afbeeldingen van onze uit elkaar staande ogen, zorgt voor de ruimtelijke indruk en de mogelijkheid om afstanden in te schatten.

Maar voordat onze ogen iets kunnen waarnemen, moet er natuurlijk eerst iets ontworpen worden. Hierbij moet u vooral letten op vaak al vaststaande specificaties of bijzonderheden voor de lichtplanning.

Ontwerpen & Licht

Toen mensen zich in gemeenschappen vestigden, gingen ze niet alleen op een vaste plaats wonen maar maakten ze ook vaak gebouwen. Deze variëren in vorm en uiterlijk, afhankelijk van de regio of in welke eeuw werden ze gebouwd. Gebouwen uit de Romeinse oudheid worden voornamelijk gekenmerkt door pilaren, ronde bogen en tongewelven - bekende voorbeelden zijn te vinden in antieke thermen of in het amfitheater in Rome. Vanaf het eerste millennium na Christus veranderden de bouwstijlen sneller. Het uiterlijk van gebouwen veranderde dan wel in de loop van de tijd - ze werden pompeuzer of gestileerder, hadden ronde koepels of driehoekige gevels - maar hoe zeer individuele kenmerken ook veranderden, één ding hadden ze gemeen en bleef altijd een belangrijk onderdeel: licht. De verlichting die aanvankelijk uit een combinatie van zonlicht overdag en fakkels 's nachts bestond, kreeg er met de uitvinding van kunstlicht, vooral vanaf 1900, een nieuw onderdeel bij: kunstlicht, dat bewust als designelement ingezet kon worden om architectonische verfijningen nog beter uit te laten komen. Want hoewel ook in Wiebekings "Bürgerliche - Baukunde" al te lezen is dat ramen en het licht dat erdoor schijnt een aanzienlijke invloed hebben op de ruimtes binnen, wordt die invloed van licht op het gebouw en de mensen die erin wonen aanzienlijk groter als het niet alleen de zon is die licht verspreidt.

De Zwitsers-Franse architect Charles-Édouard Jeanneret-Gris, een zeer invloedrijke architect van de 20e eeuw en bekend als Le Corbusier, zag dit verband ook:

"Architectuur is het artistieke, correcte en magnifieke spel van bouwstructuren verzameld onder het licht; onze ogen zijn gemaakt om vormen onder het licht te zien: licht en schaduw onthullen de vormen."

LE CORBUSIER (1887–1965)

De vorm van de ruimte, de eigenschappen van het plafond, materiaal en kleuren

- dat alles beïnvloedt hoe een ruimte wordt waargenomen

Ruimtelijke vorm

De vorm van de ruimte is hier duidelijk. Of een oppervlak vierkant, rechthoekig of misschien zelfs ovaal is, heeft een enorme impact op hoe die ruimte waargenomen wordt. De juiste verlichting benadrukt idealiter de voordelen van de ruimte of heeft een averechts effect op eigenschappen die het ruimtegevoel negatief beïnvloeden. Zo kunnen bijvoorbeeld hoge plafonds door wandspots nog dramatischer en smaller lijken. Smalle ruimtes kunnen met een spannend verlichtingsconcept breder lijken. Door het gebruik van diepstralende armaturen met reflector wordt het licht in de onderste helft van de ruimte "gedrukt", de bovenste helft blijft donkerder omdat deze voornamelijk indirect licht via de reflecterende vloer krijgt... zo lijkt de ruimte minder hoog, waardoor het verlichte gebied breder lijkt.

Plafondontwerp

De hoogte van een ruimte beïnvloedt ook het gevoel dat u krijgt als u naar binnen gaat: een van warmte en geborgenheid of van een immense ruimtelijkheid. Behalve passende decoratie kan de juiste verlichting dit ondersteunen of tegengaan. Niet alleen het plaatsen van de armaturen en het licht spelen hierbij een rol, maar ook de lichtkleur - dus meer warmwit of koudwit - kan het ruimtegevoel beïnvloeden. Ook de eigenschappen van de plafonds spelen een rol: want betonnen plafonds kunnen niet alleen een benauwend effect hebben, maar ook een minimalistische industriële look completeren.

Materialen, kleuren & reflectiegraad

De eigenschappen van oppervlakken en hun kleuren kunnen ook voor een bepaalde sfeer in de ruimte zorgen. Natuurlijke aardetinten kunnen rustgevend, maar ook saai zijn. Een witte muur maakt de ruimte optisch groter, of kan er kaal en koel uitzien. De perceptie van deze eigenschappen wordt significant beïnvloed door licht. Met name de kleurechtheid is zelfs meetbaar worden en wordt uitgedrukt in een zeer hoge CRI-waarde. Een CRI>90 is bijvoorbeeld aan te raden als u in de kledingkast echt het verschil wilt zien tussen donkerblauw en zwart, of als de kapper de perfecte kleur voor een klant wil hebben.

Bijzonderheden

Behalve de generieke kenmerken van een ruimte kunnen er ook architectonische bijzonderheden zijn. Pilaren bijvoorbeeld, of draagbalken en gewelfde plafonds.

Conclusie

Licht heeft een significante invloed op hoe we onze omgeving waarnemen. Sinds mensen het vuur werd bedwongen, was er altijd licht. Het licht van de zon is al eeuwen geleden als hulpmiddel geïntegreerd in bouwplannen. Ook de hedendaagse architectuur is gebaseerd op de symbiose van licht en ruimte. Dus als u zich prettig wilt voelen in de woonkamer of in de kledingwinkel zwart van donkerblauw wilt onderscheiden, plan dan niet alleen de ruimtes, maar hou ook rekening met de verlichting. Ook zaken als het gebruikstoepassing, het aanwezige daglicht en mogelijke psychologische effecten dienen vooraf geregeld te zijn.

global.loading.alt_text
Wacht even...